Q:Wat is er zo mooi om te zien. Toch geen interessante kunstwerken in het landschap?
A:Het ritme van de antennevelden tussen dwalende zwanen en legerende hazen is als poezie geschreven op een vijgenblad.
LOFAR, wie weet wat dat eigenlijk is? Vraag het een bewoner of een toerist in de gemeente Borger-Odoorn en je hebt grote kans dat je niet veel wijzer wordt.
LOFAR is een internationaal vooraanstaand wetenschappelijk project, gericht op het onderzoeken van het heelal. Duizenden kleine antennes vangen signalen uit de ruimte op. Door al deze signalen te koppelen, is ’s werelds grootste radiotelescoop ontstaan. Het hart van LOFAR ligt bij Exloo en Buinen in Drenthe. In het natuurgebied van wel meer dan 300 ha liggen, in het stroomgebied van de Hunze, een heleboel antennevelden. Sterrenkundig onderzoeksinstituut ASTRON, die het LOFAR project heeft ontwikkeld, verwacht met deze reuzentelescoop vele nieuwe inzicht over het ontstaan van ons heelal op te doen.
De Stichting LofarTafel wil heel graag dat bewoners en bezoekers van het gebied meer te weten komen over LOFAR. Ook voor ondernemers in het gebied biedt LOFAR kansen, die maar weinig worden benut. Daarom organiseert LofarTafel samen met ASTRON, ondernemers en de Stichting Het Drentse Landschap (eigenaar van het natuurgebied) een LofarDag op 10 juli in Exloo.
Op de LofarDag is er tussen elf en vijf uur van alles te beleven in Exloo. Er zijn excursies in het LOFAR gebied, hemelse gerechten en hemelse muziek. Wandel- en fietsroutes en informatie over sensortechnologie. In de straten van Exloo bereiden top koks hemelse gerechten, terwijl vanaf een aantal podia hemelse muziek klinkt. In een aantal binnenruimtes kunnen bezoekers actief kennis maken met de mogelijkheden van sensortechnologie in de vorm van allerlei spelletjes. Ook is er uitleg over ons heelal en wat LOFAR daaraan toevoegt. De toegang is gratis.
Vanuit Exloo gaan dagelijks herders de hei op, maar ook wordt het heelal er door professionals bespied. Het lange, rechte pad is het enige door de Zoersche Landen. Dieper doordringen tussen het riet en de jonge boompjes van het Drentse natuurgebied lukt niet. Hier is iets bijzonders aan de hand, dat zie je zo. De bodem is drijfnat, water sijpelt over de glanzend zwarte aarde, in straaltjes het lager gelegen kanaaltje in langs het wandelpad. Hogerop de Hondsrug is het water in de bodem gezakt, en hier, zo’n 15 meter lager, borrelt het kraakheldere water weer naar de oppervlakte. Ooit vormde al dit water een nat veengebied waarin het Achterste Diep ontsprong, die meer naar het noorden het riviertje de Hunze vormt, samen met het Voorste Diep.
Dat natte, moerassige karakter willen natuurbeheerders terug. De Hunze moet weer kronkelen, door een breed dal, met optrekkende vis erin graag. Vochtig eiken-beukenbos, elzenbroekbos en het in Nederland zeldzame elzenbronbos zullen straks de Zoersche Landen sieren. Nu zijn de duizenden boompjes nog jongen iel, want pas eind jaren ’90 aangeplant. De bever vindt dat geen punt. In 2008 is deze oerbewoner van het Hunzedal weer in de Zoersche Landen uitgezet, en zo’n kletsnat bos is precies waarin hij zich lekker voelt.
BOLLE BUIK
Door het Hunzebos voert een on-verhard, lekker organisch paadje.Fiere, malsgroene dennetjes zijnde blikvangers tussen de metknoppen bezaaide, maar nu nogwat bruine takken. Waar het bos ophoudt, opent een uitzicht dat pas heel in de verte tegen een bosrand botst. Het mag dan nat en plat zijn aan de oostzijde van de weg Exloo-Valthe – eeuwenlang werd het veen in de Zoersche Landen en Kwabsche Kuilen afgestoken– aan deze zijde van de weg zijn de glooiingen van de Hondsrug goed merkbaar. Hier is de route op z’n mooist; hij gaat door loofbos, dan weer door dennenbos, slingert om open veldjes en voert over een zandpad langs akkers.
Het allermooist is misschien wel het pad over de Zuideresch, meteen achter Exloo. Een uitgestrekte akker is het, een bolle buik in de voorjaarszon, zó bol dat je de overkant soms niet kunt ziet. ,
‘Maar daar moet je wél zijn als je het hunebed wilt zien,” wijst een wandelaar de weg.
Op een open plek in het bos ligt ie, hunebed D31, de grote keien meegevoerd door gletsjers uit het noorden. Vogeltjes tjilpen, de zon strijkt tussen dennentakken op de stenen neer. Zo’n 5000 jaar geleden moet het zijn geweest, dat het Trechterbekervolk de loodzware keien over hun begraven doden plaatsten.
NIEUW EN HOT
Het hunebed ligt op een steenworp afstand van Exloo. ‘Eenprachtig oud dorp, op de ribben van de Hondsrug, waar de wind langs hunebedden en oude akkergronden strijkt, en met geheimzinnige bossen en oude landwe-gen,’ meldt een brochure. Wat voor mooie teksten kun je je nog meer wensen? En inderdaad, Exloo is mooi. Het dorp heeft fraaie boerderijen en oude keienpaden voeren onder groen bemoste bomen richting Zuider-esch.
Maar ook al vertrekt iedere dag vanuit het dorp een herder met zijn schapen naar de hei, in Exloo staat de tijd niet eeuwig stil. Integendeel. LOFAR is daarvan een goed bewijs. Het is een project waarbij met zeer geavanceerde apparatuur (LOFAR staat voor Low Frequency Array, een lage frequentie telescoop) het verleden wordt bestudeerd.
Bij Buinen, op een van de terreinen van Het Drentse Landschap, staan de hypermoderne antennes opgesteld. Ze vormen onderdeel van ’s werelds grootste radiotelescoop, dat uit een netwerk van uiterst gevoelige antennes bestaat dat het sterrenkundigen en andere wetenschappers mogelijk maakt het allereerste begin van ons heelal waar te nemen. Ook Duitsland, Frankrijk, GrootBrittannië en Zweden zijn aangesloten op het Nederlandse netwerk. De liefhebber maakt dus even een ommetje richting Buinen. Hunebedden zijn al eeuwen hot. Nieuw en hot is LOFAR. Wie naar Exloo afreist, kan beide met eigen ogen zien.
Bron: Nanda Raaphorst – voor AD-Reiswereld 26/2/2011
Deze wandelroute – De Zoersche Landen bij Exloo – is 11 kilometerlang en gaat deels over onverharde paden, deels over asfalt. De route is niet bewegwijzerd, maar de routebeschrijving en achtergrondinformatie zijn te downloaden via drentslandschap.nl. Het Drentse Landschap (0592 313552)
Delen van de route kunnen nat zijn, bijvoorbeeld het pad door deKwabsche Kuilen. Daar wordenhoogsluitende schoenen of laar-zen geadviseerd.
De route start bij het gemeentehuis in Exloo aan de Hoofdstraat. In Exloo kun je overal gratis parkeren.
Met de trein van Utrecht naar Emmen (overstap in Zwolle), vervolgens met Qbuzz 59 richting Gieten, uitstappen halte Gemeentehuis Exloo. In totaal ruim3 uur reistijd. 9292ov.nl
Bij de start in Exloo zijn meerdere, gezellige cafés en restaurants. Onderweg geen horeca.
Honden mee? Toegestaan, mits aangelijnd.
LOFAR-dag
Op 10 juli van 11-16 uur vindt voorde eerste keer een LOFAR-dag plaats in Exloo. Met een tentoonstelling over astronomie, hemelsegerechten, excursies, muziek, etc. zie lofardag.nl
Die poster van jullie van de LofarDag, daar staat een spelfout op. Qua Nederlands is het toch echt: Onthoud wat je zag. Nee hoor, dat is geen fout, het is een toegestane vervoeging in de gebiedende wijs. bv. `Ga weg!`onthoud; onthou
Vraag
Wat is juist: Het ga je goed of Het gaat je goed?
Antwoord
Beide zijn mogelijk, maar de zinnen betekenen niet hetzelfde.
Toelichting
Als het een wens betreft, moet de formulering luiden: Het ga je goed. Dat betekent: ‘Ik hoop dat het je goed zal gaan’, ‘Moge het je goed gaan.’ Je is
daarbij meewerkend voorwerp. De werkwoordsvorm ga is hier een aanvoegende wijs . De aanvoegende wijs heeft in de derde persoon enkelvoud geen -t als uitgang.
Het gaat je goed is eveneens een correcte zin, maar het is niet meer dan een constatering, met de betekenis ‘Ik zie dat het je goed gaat’. Gaat is dan de derde persoon enkelvoud van de ’gewone’ vervoeging, de zogeheten aantonende wijs.
Zeg maar eens tegen iemand ik hou van jou, of ik houd van jou, hoe voelt dat?
Bijzonderheid
De aanvoegende wijs komt in het Nederlands alleen nog voor in een aantal vaste formules. Er kan een wens, aansporing of berusting mee worden uitgedrukt: Het ga je goed, Leve de koningin, Hij ruste in vrede,Men neme drie ons boter, Gelieve gepast te betalen, Het zij zo enzovoort.
Kost wat kost / (het) koste wat (het) kost Lang leve / leven de jarigen
De aanvoegende wijs (of: conjunctief) is een werkwoordsvorm die onder meer een wens, toegeving, aanwijzing of aansporing uitdrukt. In het hedendaagse Nederlands is het gebruik van de aanvoegende wijs goeddeels beperkt tot vaste uitdrukkingen (kome wat komt, koste wat het kost, zo waarlijk helpe mij God almachtig, de hemel bewaar me, godbetert (God beter ‘t), leve de koningin!, men neme, het zij zo). In de meeste gevallen gaat het om een persoonsvorm van de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Deze vorm is doorgaans gelijk aan die van de infinitief min -n. Alleen bij het werkwoord zijn is ook een aanvoegende wijs in de verleden tijd mogelijk (het ware te wensen).